5)  บุคคลคุณภาพแห่งปี 2026 ด้านเด็กและเยาวชน

 รองศาสตราจารย์ ดร.วรากรณ์  สามโกเศศ (อายุ 79 ปี)

 ประธานกรรมการมูลนิธิ ซี.ซี.เอฟ. เพื่อเด็กและเยาวชนในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

1. หน้าที่ความรับผิดชอบในปัจจุบัน

     1. ประธานกรรมการมูลนิธิ ซี.ซี.เอฟ. เพื่อเด็กและเยาวชนในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (2552-ปัจจุบัน)

     2.  รองประธานกรรมการราชินีมูลนิธิ

     3.  กรรมการสถาบันคีนันแห่งเอเชีย (Board of Governors, Kenan Institute Asia)

     4.  กรรมการมูลนิธิองค์กรต่อต้านคอร์รัปชั่น (ประเทศไทย)

     5.  คณะกรรมการองค์กรต่อต้านคอรัปชั่น (ประเทศไทย (ACT)

     6.  ที่ปรึกษาการศึกษา บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน)

     7.  รองประธานสถาบันขงจื่อเส้นทางสายไหมทางทะเล

     8.  กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิมหาวิทยาลัยมหิดล

     9.  กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

    10. กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิมหาวิทยาลัยพะเยา

    11. กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์

2. ประวัติการศึกษา

 ·       พ.ศ. 2513 ปริญญาตรีด้านเศรษฐศาสตร์ จาก The University of Western Australia

 ·       พ.ศ. 2517 ปริญญาโทด้านเศรษฐศาสตร์ จาก The University of  Kansas ประเทศสหรัฐอเมริกา

 ·       พ.ศ. 2524 ปริญญาเอกด้านเศรษฐศาสตร์ จาก The University of  Kansas ประเทศสหรัฐอเมริกา

 ·       พ.ศ. 2537 ปริญญาบัตรวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร (รุ่นที่ 37)

 ·       พ.ศ. 2545 ประกาศนียบัตร Directors Certification Program (DCP) รุ่น 14/2002 จากสมาคมส่งเสริมสถาบันกรรมการบริษัทไทย (IOD)

 ·       พ.ศ. 2557 หลักสูตรนิติธรรมเพื่อประชาธิปไตย รุ่น 2 ศาลรัฐธรรมนูญ

3. ประวัติการทำงาน

 ·    รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2550 (สมัยรัฐบาล พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์)

 ·    ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรีฝ่ายวิชาการ (พ.ศ. 2527-2529)

 ·    รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรีฝ่ายการเมือง (พ.ศ. 2540-2544)

 ·    อธิการบดีมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์

 ·    คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

 ·    รองอธิการบดีฝ่ายวางแผน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

 ·    ประธานคณะกรรมการนโยบายศูนย์ให้คำปรึกษาทางการเงินสำหรับวิสาหกิจขนาดกลาง ขนาดย่อม และประชาชน (ศงป.)

 ·     รองประธานกรรมการนโยบายปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สอง

 ·     คณะกรรมการการปฏิรูประบบราชการ

 ·     กรรมการข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษาผู้ทรงคุณวุฒิ (ก.พ.อ.)

 ·     กรรมการสภาวิจัยแห่งชาติ สาขาเศรษฐศาสตร์

 ·     ประธานกรรมการมูลนิธิไทยพีบีเอส

 ·     ประธานคณะกรรมการสำนักงานความร่วมมือพัฒนาเศรษฐกิจกับประเทศเพื่อนบ้าน (องค์การมหาชน)

 ·     ประธานคณะกรรมการสำนักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน)

 ·     ประธานกรรมการในคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา

 ·     กรรมการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

 ·     อนุกรรมการยุทธศาสตร์ชาติคณะที่ 3 (พัฒนาทรัพยากรมนุษย์)

 ·     กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ มหาวิทยาลัยนเรศวร

 ·     กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช

 ·     กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

 ·     กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

 ·     กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

 ·     เลขาธิการสมาคมเศรษฐศาสตร์แห่งประเทศไทย

 ·     กรรมการอิสระและกรรมการตรวจสอบ บมจ. เอเชียน ไฟย์โตซูติคอลส์ (พ.ศ. 2554-ปัจจุบัน)

 ·     กรรมการคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.)  (พ.ศ. 2559-ปัจจุบัน)

 ·     ที่ปรึกษาสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) (พ.ศ. 2560-ปัจจุบัน)

 ·     กรรมการสภา สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (พ.ศ. 2560-ปัจจุบัน)

 ·     รองประธานกรรมการ คณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติด้านพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ (พ.ศ. 2561-ปัจจุบัน)
 

4. นโยบายและอุดมการณ์ในการทำงาน

·     การมี "ชีวิตที่มีความหมาย" คืออุดมการณ์ของผมมาตลอดชีวิต ซึ่งหมายถึงว่า คนเราเมื่อเกิดมาชีวิตหนึ่งแล้ว ต้องทำสิ่งที่มีความหมายต่อสังคมและโลก เมื่อจากไปแล้วสิ่งที่มีคุณค่าเหล่านี้ก็จะเป็นสมบัติของคนรุ่นต่อๆ ไป

·     ในการมี “ชีวิตที่มีความหมาย” นั้น หัวใจก็คือ มีความศรัทธาในความดีงาม  ดังนั้นการดำเนินชีวิตของผมจึงพยายามมุ่งมั่นเสมอให้สอดคล้องกับหัวใจของอุดมการณ์ดังกล่าว

5. ความสำเร็จในชีวิตการทำงาน

·     ผมเห็นว่าความสำเร็จนั้นเป็นสิ่งที่คนอื่นประเมิน ไม่ใช่ตัวผมเอง แต่ผมคิดว่าผมได้ทำในหลายเรื่องที่ตรงกับเป้าหมายในชีวิตของการทำสิ่งมีประโยชน์

6. ทรรศนะต่อวงการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

 ·      ผมเองถึงแม้ว่าเป็นนักเศรษฐศาสตร์แต่ว่าในชั้นมัธยมปลายก็ได้เรียนในสายวิทยาศาสตร์จึงมีความศรัทธาและเชื่อมั่นในความสำคัญของวิทยาศาสตร์ ได้ติดตามความก้าวหน้าของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาตลอดชีวิตและได้เขียนถึงอยู่เสมอ ในความเห็นของผม ชีวิตของทุกคนจะมีคุณภาพดีขึ้นหรือไม่นั้น ไม่อาจที่จะมองข้ามวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปได้เลย เพราะวิทยาศาสตร์คือ ปัจจัยสำคัญของการสร้างผลิตผล (productivity) ซึ่งเป็นหัวใจของความมั่งคั่งของทุกสังคม 

 ·      ผมเคยเป็นรองอธิการบดีฝ่ายวางแผนของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  เมื่อปีที่ธรรมศาสตร์ครบรอบ 50 ปี ใน พ.ศ. 2527 ได้มีการปรับการเรียนการสอนสู่วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งตลอดเวลาที่ตั้งมหาวิทยาลัยมา ธรรมศาสตร์มีแต่เรียนทางด้านสังคมศาสตร์  ในการนี้ผมรับผิดชอบในการจัดตั้งคณะวิทยาศาสตร์ซึ่งเป็นการปูฐานขึ้นเป็นครั้งแรก เเละได้เป็นมหาวิทยาลัยเต็มรูปแบบในเวลาต่อมา

7. กิจการอันเป็นคุณประโยชน์เพื่อสังคม สาธารณกุศล

 ·     รองศาสตราจารย์ ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ เป็นนักเศรษฐศาสตร์ นักการศึกษา และผู้บริหารระดับสูงผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้เปี่ยมด้วยจิตสาธารณะและอุทิศตนขับเคลื่อนโครงสร้างพื้นฐานทางสังคม โดยเฉพาะการพัฒนาเด็กและเยาวชนด้อยโอกาสในประเทศไทยมาอย่างต่อเนื่อง ท่านเคยดำรงตำแหน่งสำคัญทางวิชาการ อาทิ คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และอธิการบดีมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ในบทบาทการทำงานภาคการกุศลและพัฒนาสังคม ปัจจุบันท่านดำรงตำแหน่งเป็นประธานกรรมการมูลนิธิ ซี.ซี.เอฟ. เพื่อเด็กและเยาวชน ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งท่านได้ใช้ความเชี่ยวชาญด้านการวางแผนระบบและเศรษฐศาสตร์อสังหาริมทรัพย์ ขับเคลื่อนงบประมาณเพื่อมอบโอกาสทางการศึกษาและพัฒนาคุณภาพชีวิตเยาวชนที่ขาดแคลนในพื้นที่ห่างไกลทั่วประเทศ จนส่งผลให้มูลนิธิฯ ได้รับมอบ รางวัลผู้มีคุณูปการต่อการศึกษาของชาติ นอกจากนี้ ท่านยังเป็นแกนหลักในภาคีเพื่อการศึกษาไทย (TEP) และผลักดันโครงการเสริมสร้างศักยภาพนักวิจัยและผู้นำเยาวชนรุ่นใหม่ร่วมกับ มูลนิธิสยามกัมมาจล รวมถึงทำหน้าที่ประธานกรรมการประเมินผลการดำเนินงานของกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เพื่อดูแลสุขภาวะองค์รวมของคนไทยตั้งแต่ระดับปฐมวัยขณะเดียวกันในภาครัฐและการบริหารระดับชาติ

 ·     ท่านได้รับความไว้วางใจให้ทำหน้าที่ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการสมัยรัฐบาล พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ และเป็นประธานกรรมการในคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการปรับปรุงและยกระดับหลักสูตรการศึกษาไทยให้ก้าวหน้าและเท่าทันการเปลี่ยนแปลงของโลก จากผลงานและการอุทิศกำลังกายใจเพื่ออนาคตของเด็กและเยาวชนไทยอย่างเป็นประจักษ์ ด้วยความมุ่งมั่นและเมตตาธรรม รองศาสตราจารย์ ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ จึงเป็นแบบอย่างอันล้ำค่าของนักวิชาการผู้ไม่เพียงแต่วางนโยบายในระดับประเทศ แต่ยังลงมือปฏิบัติจริงในภาคประชาสังคม เพื่อสร้าง "นิเวศการเรียนรู้" ที่ปลอดภัยและยั่งยืน พร้อมทั้งส่งต่อโอกาสและอนาคตที่ดีให้แก่เด็กและเยาวชนที่จะเติบโตขึ้นเป็นกำลังสำคัญของชาติ

 ·      ในด้านงานสอนหนังสือ ผมอยู่ธรรมศาสตร์ 25 ปี แล้วก็อยู่ในภาคการเมือง (ทำงานกับท่านชวน หลีกภัย เเละพลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์) อีกสี่ปี แล้วจึงกลับมาเป็นอธิการบดีของมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์อีกกว่า 6 ปี ชีวิตผมทุ่มเทให้แก่การเรียนการสอนโดยเฉพาะยิ่งด้านเศรษฐศาสตร์ ผมได้บรรยายให้ภาครัฐและรัฐวิสาหกิจใหญ่ในประเทศไทยเกือบทุกแห่ง สอนเป็นบริการสังคมในมหาวิทยาลัยใหญ่น้อยหลายแห่ง

 ·      งานด้านบริการวิชาการทางวิทยุเป็นเวลา 12 ปี ของกรมประชาสัมพันธ์ และมีรายการวิทยุของ อสมท. เป็นเวลา 13 ปี  นอกจากนี้ผมเขียนบทความประจำในหนังสือพิมพ์รายวันทุกอาทิตย์ติดต่อกันเป็นเวลากว่า 40 ปี ที่ผ่านมาได้รวบรวมเป็นบทความวิชาการเพื่อสาธารณะไม่ต่ำกว่า 3,200 บทความ และหนังสือ 42 เล่ม

 ·      ผมเป็นประธานมูลนิธิ CCF เพื่อเด็กและเยาวชนฯ เป็นเวลา 17 ปี ผมได้ทำงานให้กับมูลนิธิอื่นๆอีก ได้แก่ ประธานมูลนิธิไทยพีบีเอส, รองประธานราชินีมูลนิธิ, กรรมการมูลนิธิคีแนนแห่งเอเชีย และมูลนิธิองค์การต่อต้านคอรัปชั่นแห่งประเทศไทย เป็นต้น

8. ความภาคภูมิใจและรางวัลเกียรติยศที่ได้รับ

 8.1 เครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่ได้รับ

 ·     พ.ศ. 2550 - มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.) 

 ·     พ.ศ. 2542 - มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.) 

 ·     พ.ศ. 2538 - เหรียญจักรพรรดิมาลา 

  8.2 ความภาคภูมิใจและรางวัลเกียรติยศที่ได้รับ

ผมคิดว่าผมได้ทำสมกับที่ผมได้ตั้งใจไว้ และสิ่งที่ผมภาคภูมิใจมากที่สุดครั้งหนึ่งในชีวิต ก็คือ เมื่อตอนเข้าถวายสัตย์ต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่เก้า ในตำแหน่งรัฐมนตรีซึ่งมีเพียงสองคนเท่านั้นที่เข้าถวายสัตย์ในวันนั้น ผมอยู่ห่างจากจุดที่ท่านประทับประมาณไม่ถึงสองเมตร ท่านตรัสว่า “ขอบใจมาก ขอบใจมากที่เสียสละทำงานให้ชาติ”  เป็นโมเมนต์ที่สำคัญที่สุดในชีวิตของผม และผมได้ตั้งใจที่สุดในการทำงานอย่างสุดชีวิต ทุ่มเททุกอย่างในงานของรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการในรัฐบาล พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ ตามคำถวายสัตย์ด้วยความซื่อสัตย์ รับใช้ชาติและแผ่นดิน